Winnaars Gouwe Zulvere en Broonze Lambieck 2023

GOUD

Eric Smeets

Eric és getrâwtj met z’n vraw Annieck. Saame besloeëte ze inne periode 2011-2012 een nôw duurzaam hoeës te bâwwe. Aangezeen Eric, directeur en mede-eigenaar van Mertens Bouw és, waerdj ut hoeës neteurlik zelf gebâwtj. Det waas auch ´t mement det Eris besloeëtj um zonnepanieële op ´t daak te legke. Daomej is Eric ´nne echte early adoptor. De reeje um in 2011 al zonnepanieële te legke waas det ´t toch echt verdreijdj hendjig en slum woor om eure eige elektriciteit op te wekken. In 2011 waas de stroum nog neet zoeë deur en woort de trökverdeentieëd van deej panieële ingeschatj op 6-10 jaor. Slumme apps, woeebeej dejje a la minute eur opbreengst kosj uutleaze bestoonge toen nog neet en op eure Nokia 6310 kos allein het spelke Snake drei-je. Gae mosj ut dus doon met de gegaeves di’j oppe jaorfactuur vanne energieleverancier stoonge.

Dus.. di-j panieële d’r op en naodet de stucadoor waas gewaesj en ze de meubels d’r ingezatte haaje, betrok de familie Smeets in november 2012 eur nôwwe pelieës. Unne körstboum gekochtj, beej de Action 10 snoeëre gehaaldj met lempkes, ’n verleechtj rendier op ´t daak gezatte, want weem deut uch wat, ze haaje immers zonnepanieële.

Nao tien jaor (aafgeloupe jaor dus) zitj Eric met waat kammeräöj in zieëne tuin. Ze discussiëren wat oeëver de brandstofprieëze, weej deur de diesel en benzien waal neet és. Laotj staon de stroum- en gaasprieëze. Van ´t ein keumptj ´t anger en Eric wurtj gevraogdj nao de opbreengst van zieën panieële. Vör de neet deskundige onger os, de opbreengst per panieël és de leste jaore sterk gesteege. Dus de kammeräöj van Eric woore neet allein benowtj wat de opbreengst per panieël woor, mer auch het totaal Kilowatt-oor waat per jaor opgewektj werd door Eric.

Hae kieëktj op de raekening van veurig jaor; trök geleverdje Kwh: 0. Kieëktj nao 2020; trök geleverdje Kwh: 0. Kieëktj nao 2019: trök geleverdje Kwh: 0. Eric deenktj nog beej zien eige: “heej waer ich neet echt opgewektj van”. Det hieëf neteurlik te maake met de salderingsregeling. Eric kieëktj wieter. “Hmm verbroeëk zitj toch wat aan de hoeëge kant… zooj dae buurman mich heej eletriciteit aaftappe, mer nein det kan auch neet. Dan mot ´t toch echt de fout vanne energieleverancier zeen.”

Hae beltj de leverancier op met de vraog woeërum d’r gein Kilowatt-oor trök geleverdj woore en det det toch echt waal een behuurlikke fout woor, aangezeen die zonnepanieële al 10 jaor op zieën daak looge. Eric weurtj met de minuut kwaojer op det vrawke vanne energieleverancier, mer heur antwoeërd blieftj hetzelfdje. D’r kwoom echt geine stroum trök vanuut de Recollectenstraot richting de leverancier.

Weej kin det now deenktj Eric en hae luiptj toch mer és nao de maeterkast. Hae deut dao de duuër ope en begintj wat slum te kieëke weej det hieël elektrisch schema luiptj. En dao zuuët hae iets. Tot zieëne groeëte schrik zeen de zonnepanieële waal geïnstalleerdj op ´t daak mer noeëts aangesloeëte op ´t net.

De trökverdeentieëd van dieës panieële es daomej umhoeëg geschoote van 10 nao 20 jaor. Mer ein gelök vur Eric: de stroumprieës és inmiddels zoeë hoeëg woeëbeej de trökverdeentieëd aanzeenlik verkortj weurtj. Alwieër bewaeze det ´t altieëd belangriek és um un groeët werkendj netwerk um uch hear te hebbe

Milou van Dael

Roel, Milou en hun prachtige dochters zeen aafgeloupe zoeëmer op verkansie gewaesj in Italië. Nao twieë waeke in ’t binnelând te zeen gewaesj, maakdje ze zich op vör un waek aane Italiaanse kust. De femiêlie van Milou zitj dao eeder jaor en Roel en Milou haaje un huuske gebooktj oppe camping d’r naeve. Ze haoje absoluut neet van kampieëre dus ’t mieëst luxe huuske waas gebooktj: eine met twieë badkamers, un aafwasmesjien en met ´nne jacuzzi op ’t terras. Eigelik waasj neet mieër as unne rejaal uutgeveurdje caravan, mer good.

Op unne aovendj ginge de maegdjes op tieëd nao bed nao ´nne lange daag op ’t strand. De aovendjzon zakdje, de maegdjes op bed, de jacuzzi aan, kaod fleske beer d’r beej. Unne aovendj um neet gâw mieër te vergaete. Roel en Milou zoote op heur gemaak inne jacuzzi, mer det deenk maakdje ontiegelike herrie. “Roel, deenkdjae det vae de wichter waal good kinne huuëre zoeë?” “Waat schatje?” “Jeh ich bedoel det dae jacuzzi zoeë ´n herrie maaktj en…” Un gesprek veure waas al lastig, laotj staon te kinne huuëre of de maegdjes waal rustig sleepe. Roel haaldje de babyfoon d’r beej, zoeë un deenk met allerlei geavancieërdje functies en met camerabieëldje vanne wichterkamer. De babyfoon woort op de geveuligste stand aafgesteldj en ’t volume woort hieëlemaol oeepe gezatte. Eeder geluid kos now gehuuerdj waere. Topdeenk, dae babyfoon! Zoeë aafgesteldj dejjae alles, mer dan ouch echt alles, kosj huuëre. Mer det mos ouch waal, met dae nogal luidruchtige jacuzzi.

In de jacuzzi woort ’t gezelliger, wermer en de drenkskes smaakdje prima. De situatie lieëndje zich d’r vör um ’t nog us aojerwets gezellig te maake. Van ’t ein kwoom ’t anger: de jacuzzi woort uutgezatte en Roel en Milou belandje oppe aojer slaopkamer met de gerdiene tôw. Nao wat geflikfloeëj en anger neet te neume zaake, waas de klus binne neet al te lange tieëd geklaortj en beslote ze nog ffkes boeëte van dae lekkere zoeëmeraovendj te geneete op ’t terras veur ‘t huuske.

Op ’t mement det Roel de gerdiene vanne schuufduuër oeëpe deut um nao boeëte te loupe hieëf hae de ouge van de alike straot op zich gerichtj. “Waat kieke di-j mich toch aan? Ich kan neet geluive det di-j mej hebbe gekrieëge waat zich dao binne zjuust hieëf aafgespeultj. Det huuske stieët stieëvig vast en és vast neet mej op en nieër gegange. En daobeej, zoeë lang hieëf ´t neet gedoortj allemaol…”

Um extra nonchalant oeëver te koome paktj Roel un book onger de erm, luiptj nao boeëte en deut alsof hae un paar hoofdstukke hieëf zitte laeze oppe WC. Hae zeet nog vreentelik “goojenaovendj” tieëge al di-j buure di-j ‘m aan zitte te kieke. Hae zetj zich op ’t terras en zuuët dao ´nne babyfoon oppe tuintaofel staon. Topdeenk, dae babyfoon! Zoeë aafgesteldj dejjae alles, mer dan ouch echt alles in ’t hieële huuske, kosj huuere…

ZULVER

BROONS

Guido Lemmens

26 fibberwari 2022… waat haaje vae met zieën alle gehoeëptj det d’r nog és aojerwets vastelaovendj geveerdj kos waere mer helaas. Zoeë ging d’r auch weer un jaor Zoepkoel aan heur fens vörbeej. Mer neet vör Guido Lemmens en zieën lammeräöj. Die dachte, waat die Jocussen dao in Venlo kinne, det kinne vae in Rooy misschien nog waal baeter.

Dus dao ging ´t organisie comité aane gang. De hieel hut woort van binne versieërtj, en auch boete waere koste nog meute gespaardj. D’r stieët zelfs een podium want neemes minder as Ton Wolter és geregeldj vör een optrei-je. Um 13.00 oor weurtj d’r aafgesprooke en eederein és gevraogdj um wat lekkers mej te neeme. ´T ontbriktj ze aan niksm want de eine hieëf een pan sop beej zich, de angere werrum vleis, kieëskes, spek, eier en gaotj zoeë mer door. D’n hongerweentjer uit ’44 haaj neet bestange as d’r dieës hoeveelhede woore gewaesj.

Vör de bieëldjvorming neeme vae uch ffkes mej nao t hoeës van Guido & zien vrâw Colette. Een schoeën boordereej in het pittoreske Stramproy, met ´nne Range Rover oppe oprit en een joekel van een keuken met mieërdere oeëves d’r in. Met de huidige gaas en elektraprieëze gebroeëke ze die lang neet allemaol. Eine oeëve deentj dus as opslaag vör alle aafbakbruudjes. En vör de sluuëtels vanne Range Rover. Now huuër ich uch deenke, de sleutels vanne Range Rover… in de oeëve?Nou, die auto´s zeen erg in trek um weg te haale, weem wiltj d’r now geine Range Rover? Det weghaale van die wages és eigelik hieël gemekkelik. Boete op aafstand weurtj d’r met een apparaatje uutgeleaze, terwijl eur sluuëtels gewoeën binne ligke. Ge motj dus eigelik een “Doeës van Faraday” hebbe woeë in eur sluuëtels veilig ligke vur dit soort praktijken.

Vör degene die neet weite waat een doeës van Faraday és, Google zeet heej ´t volgendje over: “een kooivormige constructie van elektrisch geleidend materiaal, zoals koper of ijzer, die ervoor zorgt dat statische elektrische velden niet tot binnen de kooi kunnen doordringen”.

Nou dachte Colette & Guido, vae gaon gein geldj uutgaeve aan een doeës van Faraday, det kin beej os dus auch in ein van die oeëves, dao ligtj dae herstikke veilig.

Trök nao de Zoepkoel in Rooy. ´T és dao un geweldjig fieëst, de zon schieëntj, d’r zeen al verschillendje versnaperinge doeër de kael gegange en uuteraard zeen de noeëdige pilskes al gedroonke. Van al det gezoeëp krieëgdje honger dus Guido dinktj, ich gaon d’n oeëve alvast aanzette, dan kin dao dalik eederein nog in werrem maake waat hae metgenoome hieëf. Colette és de keukenpreenses in hoeës dus Guido hieëf werkelik gein idee woeë al die oeëves goot vör zeen dus besloeëtj hae ze mer allemaol aan te zette.

Op un gegaeve moment gieët Guido zien vrâw nao binne um ut werrem vleis op te zette. Colette schriktj zich kepot
“Het stieët heej komplieët blauw vanne rouk” “waat és dit… burdj ut?” Gaw gaw de keuken in en waat blieëktj dao.. de oeëves staon al minstes een oor te bolle. Ze trektj zich de haose aan en zetj gaw de deurkes oeëpe. De hieël aafbakbruuëdjes plekke komplieët vast inne oeëve en ongerin ligtj de volledig gesmolte sluuëtel. En wat és now het geval.. dao ligtj neet eine sluuëtel vanne Range Rover, ze ligke d’r allebei in! Alle deuren en raame waere open gezatte um de rouk en stank te verdrieëve en ze laote zich heur fieësje neet verpeste en hosse lekker door.

Op maondjig wurtj drèk de graasj in Mestreech gebeldj. Det mot namelik de officiële dealer zeen want allein die kinne dae auto uutlaeze. En waat blieëktj, de auto kin neet geoeëpendj waere en auch neet vanne plek. Hae és namelik extra beveiligdj tieëge wegsleipe. “Want.. eederein wiltj tenslotte unne Range Rover”

Dus de sleipwagen wurtj gebeldj en és ffkes later dao. En wat blieëktj d’r dan nog. De carport woeë dae Range Rover onger stieët és te lieëg um de transport wielkes onger d´n autoe te plaatsen. De autoe mot dus echt vanne plaats aaf geschoeëve waere en auch det és nog gein gemekkelik karwei met ´nne keezele oprit. 2 oor later reejtj de sleipwaage dan eindelik weg. Een paar waeke later hieëf Guido de autoe en een gepaeperdje raekening vör de now sluuëtels eindelik weer in zieën bezit.

Volgendje kieër toch mer weer gewoeën met de Zoepkoel Express op nao ´t Stedje van Plezeer! En Guido… dae moog noeëts mieër inne keuke koome en ze hebbe toch mer, vör ´t luttele bedrag van 4 tientjes, een doeës van Faraday besteldj beej Bol.com.